До 4 јули 2027 година, Археолошкиот музеј во Франкфурт ја претставува специјалната изложба „Лица на една нова ера – Првите земјоделци во Република Македонија пред 8000 години“. Уникатните неолитски глинени фигури за првпат воопшто ја напуштаат својата татковина.
Тоа беше несекојдневно патување долго повеќе од 1.700 километри по автопат: реставраторот Љупчо Иљовски и вишиот кустос Љубо Фиданоски од Музејот на град Скопје лично и во еден здив го превезоа скапоцениот товар до Франкфурт на Мајна. Добро обезбедени во запечатени сандаци и заштитени со статусот на дипломатски багаж, експонатите стари околу 8.000 години без никакви проблеми ги минаа границите. Оваа премиера стана возможна благодарение на блиските контакти меѓу директорот на музејот во Франкфурт, Волфганг Давид, и поранешниот директор во Скопје, Панче Велков. Никогаш досега градскиот музеј на македонската престолнина ги немаше позајмено овие археолошки скапоцености за изложба во странство.
Увид во почетоците на земјоделството
Неверојатните 8.000 години стари скулптури и садови од глина, технички мајсторски изработени и пронајдени на двата археолошки локалитети Церје-Говрлево и Слатина-Зелениково во близина на Скопје, спаѓаат меѓу најстарите наоди од овој вид во Европа, а сепак во Германија се речиси непознати. Заедно со ретките секојдневни алатки, тие датираат од периодот меѓу 6000 и 5500 година п.н.е. Тие раскажуваат за длабоката неолитска промена, кога луѓето во Југоисточна Европа станале седечки, се занимавале со земјоделство и чувале домашни животни како кучиња, овци, свињи и кози. За споредба: во областа Рајна-Мајна ваквите земјоделски култури се појавуваат дури околу половина милениум подоцна.
Загадочната „Голема Мајка“ во центарот на вниманието
Меѓу најимпресивните експонати на изложбата е таканаречената „Голема Мајка“. Реткиот антропоморфен модел на куќа прикажува очигледно бремена жена која стои на или во живеалиште. Дали станува збор за божица, заштитен идол, куќен дух или приказ на домаќинката, до ден-денес останува загатка за науката. Ваквите прикази се уникатни во светот и се среќаваат исклучиво во регионот на денешна Република Македонија.
Главното дело е надополнето со експресивни животински фигури, како и со апстрактни човечки скулптури чии лица речиси наликуваат на модерни уметнички дела од 20 век и кои археолозите ги толкуваат како рани портрети.
Информации за посетителите
Изложбата може да се посети до 4 јули 2027 година во Археолошкиот музеј Франкфурт (Karmelitergasse 1, 60311 Frankfurt am Main).
- Работно време: Вторник, како и од четврток до недела од 10:00 до 18:00 часот, среда од 10:00 до 20:00 часот (понеделник е затворено).
- Цени на влезници: Редовна влезница 8,00 евра, со попуст 4,00 евра. За деца и млади под 18 години влезот е бесплатен. Покрај тоа, музејот секоја последна сабота во месецот („Satourday“) бесплатно ги отвора вратите за сите гости.
- Стручни водства: Музејот редовно нуди јавни тури низ специјалната изложба (со доплата од 5,00 евра, односно 3,00 евра со попуст).
Авторски права за фотографиите / сликите: Музеј на град Скопје